U meet thuis een keer 150 over 85 en schrikt, want u onthield 120 over 80 als de norm. Maar een enkele meting op een drukke ochtend zegt weinig. Bij 60-plussers ligt een rustige bloeddruk bovendien vaak iets hoger dan dat bekende getal, en dat is lang niet altijd reden tot zorg.
Wij merken dat veel mensen schrikken van een hoge losse meting. Naar onze overtuiging telt niet dat ene getal, maar het gemiddelde over meerdere rustige metingen op verschillende dagen.
Wat is een normale bloeddruk?
Een bloeddruk rond 120/80 mmHg geldt doorgaans als gunstig, en boven ongeveer 140/90 mmHg spreekt men vaak van een verhoogde bloeddruk. Een arts kijkt niet naar een losse meting, maar naar een reeks rustige metingen en naar uw overige risicofactoren. Wat normaal is, verschilt per persoon.
Bij ouderen neemt een arts een streefwaarde soms iets ruimer, omdat een te lage bloeddruk ook klachten kan geven, zoals duizeligheid bij het opstaan. De juiste streefwaarde is daarom maatwerk. Levenswijs biedt zelf geen bloeddrukmeting aan: die meet u thuis of bij uw huisarts. Wel helpen wij met de bijbehorende bloedwaarden, zoals uw cholesterol.
Verandert de bloeddruk met de leeftijd?
Ja. De bloedvaten worden met de jaren stijver, waardoor vooral de bovendruk vaak stijgt. Een verhoogde bovendruk bij een normale onderdruk komt bij ouderen het meest voor. Dit patroon heet geisoleerde systolische hypertensie. De Hartstichting beschrijft dit als een veelvoorkomend gevolg van het ouder worden van de bloedvaten.
| Waarde | Wat het is | Wat het met de leeftijd doet |
|---|---|---|
| Bovendruk (systolisch) | De druk als het hart samenknijpt | Stijgt vaak geleidelijk |
| Onderdruk (diastolisch) | De druk als het hart ontspant | Blijft vaak gelijk of daalt licht |
| Polsdruk (het verschil) | Verschil tussen boven- en onderdruk | Wordt vaak groter, wijst op stijvere vaten |
Dat de bovendruk meestijgt, hoort deels bij ouder worden en is op zichzelf geen reden tot zorg. Het wordt pas belangrijk in samenhang met uw andere waarden.
Wat betekenen de bovendruk en onderdruk?
De bovendruk is de druk als uw hart samenknijpt, de onderdruk de druk als uw hart ontspant. Bij ouderen kan de bovendruk verhoogd zijn terwijl de onderdruk normaal blijft. Het verschil tussen beide, de polsdruk, zegt iets over de stijfheid van uw vaten.
Uw arts kijkt daarom naar beide getallen en naar het verschil ertussen. De twee getallen vertellen samen meer dan apart, en daarom noteert een arts ze altijd als een paar, bijvoorbeeld 145 over 85.
Waarom is een hoge bloeddruk een risico?
Een langdurig verhoogde bloeddruk belast hart en vaten en telt zwaar mee in modellen voor hart- en vaatziekten. Vaak geeft het geen klachten, waardoor het lang onopgemerkt kan blijven. Het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) adviseert daarom om de bloeddruk regelmatig te laten controleren, juist omdat klachten kunnen ontbreken.
De bloeddruk staat zelden op zichzelf. Samen met uw cholesterol, uw leeftijd en of u rookt, bepaalt hij hoe groot uw risico over de komende jaren is. Een verhoogde bloeddruk is dus een reden om verder te kijken, niet om in paniek te raken.
Hoe meet u uw bloeddruk goed thuis?
Een betrouwbare thuismeting maakt veel verschil. Een paar praktische tips:
- Ga vijf minuten rustig zitten voordat u meet, met uw rug gesteund en beide voeten op de grond.
- Meet bij voorkeur op een vast moment, bijvoorbeeld 's ochtends voor de koffie, en niet vlak na inspanning of een stevige maaltijd.
- Doe twee metingen na elkaar met een minuut ertussen en noteer beide, of houd het gemiddelde aan.
- Houd uw arm op harthoogte en praat niet tijdens de meting.
Door over enkele dagen op deze manier te meten, krijgt u een veel betrouwbaarder beeld dan met één losse meting bij de huisarts. Neem uw notities mee naar uw afspraak; uw huisarts gebruikt ze graag.
Wanneer is een hoge bloeddruk reden voor actie?
Een enkele verhoogde meting is geen reden tot zorg. Blijft uw bloeddruk over meerdere dagen en metingen verhoogd, bijvoorbeeld structureel boven 140/90 mmHg, dan is het verstandig dit met uw huisarts te bespreken. Hij weegt uw bloeddruk samen met uw overige risicofactoren en bepaalt of leefstijlaanpassing, vervolgmeting of behandeling in uw situatie passend is. Het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) adviseert om bij twijfel altijd meerdere metingen te beoordelen, niet één.
Wat kunt u zelf doen aan uw bloeddruk?
U meet uw bloeddruk het beste thuis of bij uw huisarts, op rustige momenten en bij voorkeur enkele keren op verschillende dagen. Een gezonde leefstijl, met aandacht voor zout, beweging en gewicht, kan uw bloeddruk gunstig beinvloeden, al verschilt het effect per persoon.
Wilt u het bredere beeld van uw hart en vaten zien, lees dan hoe u hart- en vaatziekten voorkomt na uw 60e en maak een eerste inschatting met de hartrisico-tool. Laat naast uw bloeddruk ook uw cholesterol meten met de Lipiden Screening, en lees wat een normale cholesterolwaarde is op uw leeftijd. Bespreek een verhoogde bloeddruk altijd met uw huisarts.
Veelgestelde vragen
Hieronder de vragen die we het vaakst horen over bloeddruk op latere leeftijd.
Veelgestelde vragen
Wat is een normale bloeddruk voor een 60-plusser?
Rond 120/80 mmHg geldt als gunstig, boven ongeveer 140/90 mmHg als verhoogd. Bij ouderen ligt een rustige bloeddruk vaak iets hoger. Een arts kijkt naar een reeks metingen, niet naar een enkele meting.
Waarom is mijn bovendruk hoger dan vroeger?
De bloedvaten worden met de jaren stijver, waardoor vooral de bovendruk vaak stijgt. Een verhoogde bovendruk bij een normale onderdruk komt bij ouderen het meest voor en hoort deels bij ouder worden.
Moet ik schrikken van een hoge meting?
Een enkele hoge meting zegt weinig. Het gaat om het gemiddelde over meerdere rustige metingen op verschillende dagen. Bespreek een aanhoudend verhoogde bloeddruk met uw huisarts.
Kan ik mijn bloeddruk bij Levenswijs laten meten?
Nee, Levenswijs biedt geen bloeddrukmeting aan. Die meet u thuis of bij uw huisarts. Wel kunt u de bijbehorende bloedwaarden, zoals cholesterol, bij ons laten meten zonder verwijzing.
Auteur
